Bericht over mijn nieuwe boek

Leon_Spilliaert___The_Kursaal_and_the_dike_at_Ostend__1908
Léon Spilliaert

“Vertel altijd de waarheid, de volle waarheid; doch nimmer de volledige waarheid.” Deze uitspraak van voormalig KVP-politicus Carl Romme werd op zaterdag 17 februari in de Volkskrant geciteerd door Arie Jan Korteweg in het artikel ‘Liegen in tijden van YouTube’. Korteweg verwees in dit stuk naar een veelbekeken video-opname van Halbe Zijlstra. “Wie wilde, kon eindeloos terugzien hoe dat moet: liegen of het gedrukt staat.”
En: “Je ziet Zijlstra met al zijn details, zijn priemende blik en geoliede presentatie – dit was een grondig voorbereid verhaal. Die opname zal niet weinig hebben bijgedragen aan zijn val. Zo ziet liegen er dus uit: niet van echt te onderscheiden.”

Niet van echt te onderscheiden. Dat is het verontrustende eraan, we verwachten het niet. We denken dat we leugenaars wel doorhebben. Dat we het aan ze kunnen zien wanneer ze aan het liegen slaan. Maar nee. Driewerf nee.

Nadat mijn ex-partner mijn inboedel had aangeboden voor een executoriale verkoop en ook de rest van zijn zorgvuldig verborgen acties en avonturen dreigden uit te komen, vluchtte hij het huis uit. Achteraf volgde geen enkele verklaring. Tal van instanties en zakenpartners heb ik moeten bellen – het gros van hen eveneens misleid – om de ontbrekende puzzelstukjes bij elkaar te garen en ineen te schuiven. Om er een verháál van te kunnen maken. Middels een dossier lukte het me bovendien om een rem op zijn schuldenlast te zetten zodat het achtergebleven gezin niet meegetrokken werd.

In de jaren die volgden heb ik onderzocht wat dat is, liegen. Wat drijft iemand om zijn naasten op een dergelijke wijze te benadelen? Hoe gaat dat in zijn werk? Ik wilde vooral de mechanismen onderzoeken. Ik schreef er verschillende essays en verhalen over. Tegelijkertijd verlegde ik mijn terrein naar de beeldende kunst (er staat niet wat er staat) en naar de tijd van voor de val van de Muur (hoe goed kenden we destijds de mensen áchter de Muur?). Zo verbreedde ik mijn thematiek.

Ik had het fiat van mijn uitgever. Hij heeft het boek toen het bijna af was ingezien. Er moest nog wat veranderd worden. Familiebanden? Die speelden geen enkele rol. Maar toen ik De verzuimcoördinator negen maanden later definitief inleverde bij Vantilt kon de uitgever het, ondanks de waardering die hij uitsprak, om ‘persoonlijke redenen’ plots niet meer publiceren. Die redenen weigerde hij me te vertellen. Hij verzocht me nadrukkelijk hem niet te bellen of anderszins te contacteren. Hij beriep zich op een ‘persoonlijk recht’. En hield zich volstrekt afzijdig.

De uitgever is een neef van de man die loog. Wat er in die negen maanden gebeurd is weet ik niet. Nog meer leugens, vrees ik. Op eenzelfde wijze als door Korteweg omschreven: niet van echt te onderscheiden. Met oprecht veinzen kun je je welwillende medemens, waaronder je familie, uitstekend manipuleren. Het lijkt een levenshouding te zijn van een ‘partner’ die ik uiteindelijk niet heb gekend. Die vorig jaar nota bene naar Tsjechië is vertrokken in de hoop kinderalimentatie te ontduiken. Zelfs zijn dochters mogen zijn adres niet weten. Zijn duikvlucht is totaal. En de Tsjechische justitie ingeschakeld. Daarnaast krijgt ook mijn voormalig uitgever van mij geen vaantje voor dapperheid, durf & daadkracht.

‘Alle mannen zijn zo’, zei mijn vroegere Russische gastvrouw uit Brandenburg laatst misnoegd. Maar zij komt uit een oorlogsgebied waar iedere tweede burger met een kalasjnikov rondloopt. Daar is het moreel van de troepen, stel ik mij voor, sowieso angstwekkend laag. ‘Nee, nee’, riep ik mishaagd. ‘Niet iedere kerel neemt de benen’. Niettemin heeft ook haar vader nooit voor haar betaald. Hij was een bekend bergbeklimmer. Voor de hoogste toppen niet bang. Maar de liefde heeft hij achteloos verspeeld. En dan nu de moraal, eentje van het soort waarmee ik mijn eigen troepen aanjaag. De liefde voor je kinderen mag je niet verspelen. Nooit. Dat komt later nimmer goed. Later kun je de geschiedenis niet herschrijven. Ja, in het fabelrijk misschien waar je ongegeneerd het slachtoffer uit kunt hangen en met grote, mooie woorden strooien, waar je naar je hart kunt grijpen en veinzen, veinzen, terwijl de anderen met opgestroopte mouwen het werk verrichten. Jouw werk. Jaja, het fabelrijk. Maar dat is niet de realiteit.

Terug naar het boek. Voor mijn bundel tekende ik afgelopen najaar een contract bij Wereldbibliotheek. Dat is prettig en neutraal terrein. Daar valt niemand te beïnvloeden bovendien. Want je moet er toch niet aan denken om blijvend vanachter de schermen gecensureerd te worden. Zonder toelichting, zonder argumenten. Maar altijd met die weeë wolk van leugens en lafheid eromheen. Dat is kafkaësk. Het is bovendien de reden dat ik in de afgelopen maanden – met de nodige distantie weliswaar – enkele blogs aan mijn privézaken heb gewijd. Het is welletjes. Het geduvel mag eens afgelopen zijn.

” Denn die einen sind im Dunkeln

Und die andern sind im Licht.

Und man siehet die im Lichte

Die im Dunkeln sieht man nicht “

Dan wel: ik blijf niet eeuwig discreet in die duisternis staan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s